Het gebed in de islam leren: stappen, Arabische woorden en aantal rak‘at

De salat, of het gebed, is een centrale vorm van aanbidding in de islam. Na de geloofsgetuigenis, de shahada, vormt zij de tweede zuil van de islam. Moslims verrichten haar vijfmaal per dag op vastgestelde momenten.

Het gebed bestaat uit woorden, smeekbeden en verschillende houdingen: staan, buigen, neerwerpen en zitten. Deze handelingen gaan samen met recitaties in het Arabisch, waaronder soera Al-Fatiha, de formules van de ruku, sujud, tashahhud en taslim.

In deze gids leert u de belangrijkste stappen van het moslimgebed, de essentiële Arabische woorden, het aantal rak‘at van ieder gebed en veelgemaakte fouten die beginners moeten vermijden.

Vóór u begint: het gebed geleidelijk leren

Probeert u als beginner niet alles in één keer te beheersen. Het gebed wordt stap voor stap geleerd: eerst de houdingen, daarna de essentiële woorden en vervolgens correcte recitatie en begrip van de betekenis.

Het doel is regelmatig, oprecht en nederig vooruit te gaan. Ook wanneer uw uitspraak nog niet volmaakt is, blijft u leren en verbeteren.

Een gebedseenheid heet een rak‘a. Iedere rak‘a bevat verschillende stappen, waaronder:

• rechtop staan;
• de Takbir uitspreken;
• soera Al-Fatiha reciteren;
• buigen in de ruku;
• neerwerpen in de sujud;
• tussen beide prosternaties zitten;
• de Tashahhud in de laatste zithouding reciteren;
• het gebed met de Taslim beëindigen.

Wat moet u eerst leren om te bidden?

Om het gebed correct te leren is het nuttig met de essentiële onderdelen te beginnen en niet te versnipperen.

• het aantal rak‘at van ieder gebed;
• de Takbirformule: Allahu Akbar;
• soera Al-Fatiha;
• de formules van ruku en sujud;
• de Tashahhud;
• de Taslim om het gebed te beëindigen;
• de gebedstijden en geldigheidsvoorwaarden.

Stap 1 — Rechtop staan en de intentie hebben

Vóór het gebed hebt u de intentie in uw hart. Het is niet nodig deze hardop uit te spreken. U moet eenvoudig weten welk gebed u gaat verrichten: Fajr, Dhuhr, Asr, Maghrib of Isha.

Ga rechtop staan, richt u naar de qibla, concentreer u op uw gebed en probeer wereldse zorgen achter u te laten.

Stap 2 — De Takbir

Hef uw handen tot oor- of schouderhoogte en zeg:

اللَّهُ أَكْبَرُ

Fonetisch: Allahu Akbar.

Vertaling: Allah is de Grootste.

Deze formule markeert het begin van het gebed. Vanaf dit moment bevindt u zich in de salat.

Stap 3 — De recitatie van soera Al-Fatiha

Plaats uw handen op de borst of tussen navel en borst, met de rechterhand boven de linker, en zoek daarna bescherming bij Allah:

أَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

Fonetisch: A‘udhu billahi mina shaytanir-rajim.

Vertaling: Ik zoek bescherming bij Allah tegen de vervloekte duivel.

Reciteer daarna soera Al-Fatiha:

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ

Beknopte vertaling: Alle lof zij Allah, Heer van de werelden, de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle, Meester van de Dag des Oordeels. U alleen aanbidden wij en U alleen vragen wij om hulp. Leid ons op het rechte pad.

Soera Al-Fatiha is essentieel in het gebed. De beginner moet haar daarom met voorrang leren, ook wanneer dit geleidelijk gebeurt.

Stap 4 — De buiging, of ruku

Zeg na de recitatie Allahu Akbar en buig voorover. Houd uw rug recht en plaats uw handen op uw knieën.

Reciteer in deze houding driemaal:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ

Fonetisch: Subhana Rabbiyal-‘Azim.

Vertaling: Glorie aan mijn Heer, de Almachtige.

Kom daarna weer rechtop en zeg:

سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ

Fonetisch: Sami‘a Allahu liman hamidah.

Vertaling: Allah hoort degene die Hem prijst.

Zeg vervolgens:

رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ

Fonetisch: Rabbana wa laka al-hamd.

Vertaling: Onze Heer, aan U behoort alle lof.

Stap 5 — De prosternatie, of sujud

Zeg Allahu Akbar en werp u neer. Uw handpalmen, voorhoofd, neus, knieën en tenen raken de grond.

Reciteer in deze houding driemaal:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى

Fonetisch: Subhana Rabbiyal-A‘la.

Vertaling: Glorie aan mijn Heer, de Allerhoogste.

Stap 6 — Zitten tussen de twee prosternaties

Kom uit de sujud omhoog terwijl u Allahu Akbar zegt en ga kort zitten.

In deze houding kunt u zeggen:

رَبِّ اغْفِرْ لِي

Fonetisch: Rabbi-ghfir li.

Vertaling: Heer, vergeef mij.

Verricht daarna een tweede prosternatie terwijl u Allahu Akbar zegt en reciteer opnieuw:

سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى

Na deze tweede prosternatie hebt u één rak‘a voltooid.

Stap 7 — Het zitten en de Tashahhud

Na twee rak‘at, of in de laatste rak‘a afhankelijk van het gebed, gaat u zitten om de Tashahhud te reciteren.

Eerste deel van de Tashahhud

Ga zitten en reciteer:

التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ

Fonetisch: At-tahiyyatu lillahi was-salawatu wat-tayyibat. As-salamu ‘alayka ayyuhan-nabiyyu wa rahmatullahi wa barakatuh. As-salamu ‘alayna wa ‘ala ‘ibadillahis-salihin. Ashhadu an la ilaha illa Allah, wa ashhadu anna Muhammadan ‘abduhu wa rasuluh.

Beknopte vertaling: De begroetingen, gebeden en goede woorden behoren aan Allah. Vrede zij met u, o Profeet, evenals de barmhartigheid en zegeningen van Allah. Vrede zij met ons en met de rechtschapen dienaren van Allah. Ik getuig dat er geen godheid is behalve Allah en ik getuig dat Mohammed Zijn dienaar en boodschapper is.

Tweede deel van de Tashahhud

Reciteer in de laatste rak‘a ook de zegeningen over de Profeet Mohammed ﷺ:

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ

Fonetisch: Allahumma salli ‘ala Muhammad wa ‘ala ali Muhammad, kama sallayta ‘ala Ibrahim wa ‘ala ali Ibrahim, innaka Hamidun Majid.

Beknopte vertaling: O Allah, schenk Uw zegeningen aan Mohammed en de familie van Mohammed zoals U Uw zegeningen schonk aan Ibrahim en de familie van Ibrahim. U bent waarlijk Prijzenswaardig en Glorieus.

Hoe beëindigt u het gebed met de Taslim?

Draai uw hoofd naar rechts en zeg om het gebed te beëindigen:

السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ

Fonetisch: As-salamu ‘alaykum wa rahmatullah.

Vertaling: Vrede en de barmhartigheid van Allah zij met jullie.

Herhaal daarna dezelfde formule terwijl u uw hoofd naar links draait:

السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ

Hoeveel rak‘at heeft ieder gebed?

De vijf verplichte gebeden hebben een vastgesteld aantal rak‘at:

• Fajr, het ochtendgebed: 2 rak‘at;
• Dhuhr, het middaggebed: 4 rak‘at;
• Asr, het namiddaggebed: 4 rak‘at;
• Maghrib, het zonsondergangsgebed: 3 rak‘at;
• Isha, het avondgebed: 4 rak‘at.

De gebeden van Dhuhr en Asr worden zacht gereciteerd. Bij Fajr, Maghrib en Isha worden de eerste twee rak‘at hardop gereciteerd.

Veelgemaakte fouten bij het leren van het gebed

Het is normaal dat beginners fouten maken. Belangrijk is te blijven leren en het gebed geleidelijk te corrigeren.

• alles in één dag willen leren;
• alleen fonetische transcriptie gebruiken zonder geleidelijk Arabisch te leren;
• de uitspraak van Al-Fatiha verwaarlozen;
• het aantal rak‘at vergeten;
• de woorden van ruku, sujud en Tashahhud verwarren;
• opgeven uit angst het verkeerd te doen;
• geen hulp vragen terwijl een docent fouten kan corrigeren.

Het gebed leren met een docent

De woorden van het gebed fonetisch lezen kan in het begin helpen, maar Arabisch leren lezen maakt een betere uitspraak van Al-Fatiha, de smeekbeden van ruku en sujud, de Tashahhud en gedenkformules mogelijk.

Met een docent kunt u stap voor stap de voorwaarden van het gebed, de houdingen, verplichte woorden, correcte recitatie en betekenis van de belangrijkste formules leren.

• Online islamlessen om het gebed, de wassing, de zuilen van de islam en de basis van het geloof te leren.
• Online lessen Koranisch Arabisch om de woorden van het gebed, smeekbeden en religieuze woordenschat te begrijpen.
• Online Tajwidlessen om de recitatie van Al-Fatiha en korte soera’s te verbeteren.

Nuttige artikelen om te leren bidden

Om verder te gaan kunt u ook deze bronnen raadplegen:

• Gids om twee gebedseenheden in de islam te leren
• Soera’s om als beginner te leren
• Online islamlessen
• Online lessen Koranisch Arabisch

FAQ over het leren van het gebed in de islam

Hoe leert u als beginner het gebed in de islam?

Begin met de belangrijkste houdingen, het aantal rak‘at, soera Al-Fatiha, de formules van ruku en sujud, de Tashahhud en de Taslim. U kunt geleidelijk leren met betrouwbaar materiaal of een docent.

Mag u in het begin fonetisch bidden?

Fonetische transcriptie kan in het begin helpen, vooral wanneer u nog geen Arabisch leest. Het is echter belangrijk de recitatie geleidelijk in het Arabisch te leren, vooral Al-Fatiha, omdat zij een centrale plaats in het gebed inneemt.

Hoeveel rak‘at hebben de vijf gebeden?

Fajr heeft 2 rak‘at, Dhuhr 4, Asr 4, Maghrib 3 en Isha 4. Sommige gebeden hebben daarnaast aanbevolen vrijwillige gebeden.

Moet u Arabisch begrijpen om te bidden?

Het gebed wordt in het Arabisch gereciteerd, maar de gelovige kan geleidelijk leren wat hij reciteert. Begrip van Al-Fatiha, Tashahhud en de belangrijkste smeekbeden helpt met meer concentratie te bidden.

Welke soera leert u eerst voor het gebed?

Soera Al-Fatiha heeft prioriteit, omdat zij in iedere rak‘a wordt gereciteerd. Daarna kan een beginner korte soera’s leren zoals Al-Ikhlas, Al-Falaq, An-Nas of Al-Kawthar.

Conclusie

U kent nu de belangrijkste stappen om het gebed in de islam te leren: intentie, Takbir, recitatie van Al-Fatiha, ruku, sujud, zitten, Tashahhud, Taslim en het aantal rak‘at van ieder gebed.

Begint u pas, ga dan geleidelijk vooruit. Leer eerst de houdingen en essentiële formules en verbeter daarna uw recitatie, uitspraak en begrip van de woorden van de salat.

Met regelmaat, oprechtheid en passende begeleiding kunt u met meer vertrouwen, concentratie en begrip leren bidden.