Eigenschappen van Arabische letters zonder tegengestelde eigenschap

Inleiding

In de vorige les hebben we gezien dat Arabische letters hun eigen specifieke eigenschappen hebben. Deze eigenschappen kunnen in twee categorieën worden verdeeld:

• Eigenschappen met een tegengestelde eigenschap (complementair)

• Eigenschappen zonder tegengestelde eigenschap (niet-complementair)

In de vorige les hebben we deze twee categorieën eigenschappen bestudeerd. In deze les over de Tajwid-regels van de Edele Koran behandelen we daarom de eigenschappen zonder tegengestelde eigenschap. Het gaat om de volgende zeven eigenschappen:

• De fluitende klank — صَفِير

• De weerkaatsende klank — قَلْقَلَة

• De zachtheid — لِيْن

• De zijdelingse afwijking — إنْحِراف

• De herhaling — تَكْرير

• De verspreiding van de klank — تَفَشِّي

• De verlenging van de klank — إسْتِطالة

1. De fluitende klank — صَفِير

Definitie: dit is een klank die lijkt op het geluid van een vogel of een bij en kan worden omschreven als een zoemende of fluitende klank.

De letter bezit deze eigenschap altijd, ongeacht de klinker die zij draagt. De fluitende klank — صَفِير — wordt echter sterker wanneer de letter een soekoen draagt.

De eigenschap van de fluitende klank — صَفِير — komt voor bij de volgende drie letters:

ص - س - ز

Voorbeelden van de fluitende klank:

2. De weerkaatsende klank — قَلْقَلَة

Definitie: dit is het uitspreken van een Arabische letter met een echo of een weerkaatsende klank wanneer zij een soekoen draagt.

Deze eigenschap wordt gekenmerkt door een snelle beweging van de tong of de lippen tijdens de articulatie.

De eigenschap van de weerkaatsende klank — قَلْقَلَة — komt voor bij de volgende vijf letters wanneer zij een soekoen dragen:

ب - د - ج - ط - ق

Deze Arabische letters kunnen zich in het midden of aan het einde van een woord bevinden, waarbij de soekoen ook door het stoppen aan het einde van het woord kan ontstaan. Om deze aanvullende klank correct uit te voeren, moet de letter een soekoen dragen. Zij mag niet door een sjadda verdubbeld zijn en mag geen klinker dragen.

De weerkaatsende klank — قَلْقَلَة — is bij deze letters noodzakelijk omdat zij de eigenschappen van de duidelijke uitspraak — الجَهْرُ (het stoppen van de luchtstroom) en de kracht — شِدَّة (het stoppen van de klankstroom) bezitten. Zonder de weerkaatsende klank — قَلْقَلَة — zou er dus geen hoorbare klank ontstaan.

De weerkaatsende klank — قَلْقَلَة — bestaat uit twee soorten:

• Klein — صُغْرى

• Groot — كُبْرى

A. De grote qalqala

Hiervan is sprake wanneer de qalqala-letter in het midden of aan het einde van een woord voorkomt, terwijl de lezer zijn recitatie voortzet en niet stopt. Bijvoorbeeld:

هُوَ الْأَبْتَرُ

B. De kleine qalqala

Hiervan is sprake wanneer de qalqala-letter aan het einde van een woord staat en de lezer erop stopt, ongeacht de reden. De weerkaatsende klank is dan duidelijk en krachtig. Bijvoorbeeld:

مَا أَعْبُدُ

Voorbeelden van de weerkaatsende klank:

3. De zachtheid — لِيْن

Definitie: dit is een wijze van articuleren die de uitspraak gemakkelijker en soepeler maakt.

Deze eigenschap komt uitsluitend voor bij de twee letters ي en و wanneer zij een soekoen dragen en de letter ervoor een fatḥa draagt. Deze eigenschap wordt gedurende twee tellen uitgesproken.

Voorbeelden van zachtheid:

4. De zijdelingse afwijking — إنْحِراف

Definitie: dit is het afwijken van de tong van het eigen articulatiepunt, totdat zij een ander articulatiepunt nadert. Deze eigenschap komt voor bij twee letters: ل en ر. De letter ل wordt dus uitgesproken met een lichte afwijking in de richting van het articulatiepunt van de ر, en omgekeerd.

Voorbeelden van de zijdelingse afwijking:

5. De herhaling — تَكْرير

Definitie: deze eigenschap ontstaat door de herhaling van de letter Rā — ر. Bij het uitspreken van de letter Rā — ر — trilt de tong namelijk licht, waardoor een herhaling van de klank ontstaat. Men moet erop letten deze trilling niet te overdrijven, omdat daardoor het effect van een sjadda kan ontstaan in plaats van dat van één enkele letter.

Voorbeelden van de herhaling:

6. De verspreiding van de klank — تَفَشِّي

Definitie: dit is het uitspreken van een Arabische letter waarbij de mond met lucht wordt gevuld, zodat de klank zich ruim door de mond kan verspreiden.

Deze eigenschap komt voor bij de Arabische letter Sjīn — ش. Deze natuurlijke eigenschap van de letter Sjīn — ش — is aanwezig ongeacht de klinker die de letter draagt. Zij is echter sterker wanneer de letter een soekoen — ـْ — draagt.

Voorbeelden van de verspreiding van de klank:

7. De verlenging van de klank — إسْتِطالة

Definitie: deze eigenschap bestaat uit het langzaam en langgerekt uitspreken van een letter. Tijdens de uitspraak blijft de klank van de Arabische letter van het begin tot het einde van het articulatiepunt aanwezig. De uitbreiding van de klank bestrijkt dus de volledige zijkant van de tong.

Deze eigenschap komt voor bij de letter Ḍād — ض. De verlenging van de letter Ḍād — ض — vindt uitsluitend plaats wanneer zij een soekoen — ـْ — of een sjadda — ـّ — draagt. Men moet er echter op letten deze verlenging niet te overdrijven.

Voorbeelden van de verlenging van de klank:

Conclusie

In deze les hebben we de eigenschappen zonder tegengestelde eigenschap behandeld. Bij het uitspreken van Arabische letters moet men enerzijds hun juiste articulatiepunt respecteren en anderzijds rekening houden met de eigenschappen die iedere letter kenmerken.

Het is daarom belangrijk om deze letters van het Arabische alfabet correct te leren uitspreken met een docent die de juiste uitspraak beheerst. Het is eveneens mogelijk om de uitspraak te oefenen door aandachtig naar recitaties van de Koran te luisteren.

Nu we hebben geleerd hoe het Arabische alfabet correct wordt uitgesproken, gaan we de Tajwid-regels bestuderen. Daarmee leren we de Arabische letters correct te lezen volgens hun plaats in de woorden en zinnen van de Edele Koran.