De maṣdar in het Arabisch: het verbale zelfstandig naamwoord begrijpen

Inleiding tot het verbale zelfstandig naamwoord in het Arabisch: اِسْمُ الْمَصْدَرُ

De oorsprong waaruit alle zelfstandige naamwoorden en werkwoorden worden afgeleid, wordt الْمَصْدَرُ genoemd. Een verbaal zelfstandig naamwoord kan worden voorafgegaan door het lidwoord ال of tanwīn dragen. Het kan ook worden verbogen volgens zijn functie in de zin: in de nominatief, accusatief of genitief.

Voorbeelden:

لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَن قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ

Waarom verbieden de rabbijnen en de schriftgeleerden hun niet om zondige woorden te spreken en onrechtmatig verkregen goederen te eten? Wat slecht is wat zij doen! (5:63)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّـهِ تَوْبَةً نَّصُوحًا

O jullie die geloven, toon Allah oprecht berouw. (66:8)

فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ

De boetedoening daarvoor is het voeden van tien armen met wat jullie gewoonlijk aan jullie gezinnen te eten geven, of hen kleden, of een slaaf bevrijden. (5:89)

Hieronder staan de zelfstandige naamwoorden en werkwoorden die van het verbale zelfstandig naamwoord الْمَصْدَرُ zijn afgeleid:

Sommige werkwoordsvormen worden niet door vaste regels bepaald. Zij zijn vooral bekend door het taalgebruik, het luisteren en de taalkundige overlevering.

De patronen van het verbale zelfstandig naamwoord in de Heilige Koran

Patroon فَعْلٌ

فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Zijn ziel zette hem ertoe aan zijn broer te doden. Hij doodde hem en behoorde daardoor tot de verliezers. (5:30)

Patroon فَعُلٌ

إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ

Het toekennen van deelgenoten aan Allah is werkelijk een enorm onrecht. (31:13)

Patroon فُعْلٌ

وَقَالُوا قُلُوبُنَا غُلْفٌ

En zij zeiden: “Onze harten zijn bedekt en afgesloten.” (2:88)

Patroon فَعَلٌ

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي كَبَدٍ

Voorwaar, Wij hebben de mens in een leven van inspanning geschapen. (90:4)

Patroon فَعِلٌ

وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ

Zij brachten zijn hemd met vals bloed erop. (12:18)

Patroon فَعًلٌ

هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ

Een leidraad voor de godvrezenden. (2:2)

Patroon فَعْلَةٌ

فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ أَثَرِ الرَّسُولِ

Ik nam een handvol van het spoor van de boodschapper. (20:96)

Patroon فِعْلَةٌ

تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَىٰ

Dat zou dan een onrechtvaardige verdeling zijn. (53:22)

Patroon فُعْلَةٌ

إِذْ أَنتُم بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا

Toen jullie je op de dichtstbijzijnde helling bevonden. (8:42)

Patroon فَعَلَةٌ

فَفِدْيَةٌ مِّن صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ

Laat hem dan een losprijs geven door te vasten, liefdadigheid te schenken of een offer te brengen. (2:196)

Patroon فَعِلَةٌ

وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ

En het woord van jouw Heer werd vervuld. (6:115)

Patroon فِعْلَى

إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْعَالَمِينَ

Het is slechts een herinnering voor alle werelden. (6:90)

Patroon فَعْلَى

فَمَا زَالَت تِّلْكَ دَعْوَاهُمْ حَتَّىٰ جَعَلْنَاهُمْ حَصِيدًا خَامِدِينَ

Dat bleef hun roep totdat Wij hen tot neergemaaide en uitgedoofde mensen maakten. (21:15)

Patroon فُعْلَى

قَالَ يَا بُشْرَىٰ هَـٰذَا غُلَامٌ

Hij zei: “Goed nieuws! Hier is een jongen.” (12:19)

Patroon فَعْلَانِ

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا

En toen Mūsā boos en bedroefd naar zijn volk terugkeerde. (7:150)

Patroon فُعْلَانِ

وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

En zij zeiden: “Wij hebben gehoord en gehoorzaamd. Onze Heer, wij vragen om Uw vergeving. Tot U is de terugkeer.” (2:285)

Patroon فِعْلَانِ

وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ

En Hij heeft ongeloof, verdorvenheid en ongehoorzaamheid voor jullie verwerpelijk gemaakt. (49:7)

Patroon فَعَالٌ

وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ

En Wij zijn er zeker toe in staat het te laten verdwijnen. (23:18)

Patroon فِعَالٌ

وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ

Terwijl hij de meest hardnekkige twistzoeker is. (2:204)

Patroon فُعَالٌ

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ

Hij zei: “Hij heeft jou werkelijk onrecht aangedaan door te vragen jouw ooi bij zijn ooien te voegen.” (38:24)

Patroon فَعَالَةٌ

بَرَاءَةٌ مِّنَ اللَّـهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِكِينَ

Een verklaring van vrijwaring van Allah en Zijn Boodschapper tegenover de veelgodenaanbidders met wie jullie een verbond hadden gesloten. (9:1)

Patroon فِعَالَةٌ

أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ

Stellen jullie het geven van drinken aan de pelgrims gelijk aan... (9:19)

Patroon فُعُولٌ

فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ

Wees daarom geduldig met wat zij zeggen en verheerlijk jouw Heer met lof vóór zonsopgang en vóór zonsondergang. (50:39)

Patroon فَعُولٌ

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ

Haar Heer aanvaardde haar vervolgens met een goede aanvaarding. (3:37)

Patroon فَعِيلٌ

وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا

En Wij maakten jullie talrijker. (17:6)

Patroon فَعُولَةٌ

وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا

En onder het vee zijn er dieren voor het dragen van lasten en andere voor verschillende doeleinden. (6:142)

Opmerking: het patroon فَعْلَةٌ wordt اِسْمُ الْمَرَّةِ genoemd. Het wordt gebruikt om aan te geven hoe vaak een handeling wordt verricht.

Er bestaat ook een vorm van الْمَصْدَرُ die المَصْدَرُ المِيمِي wordt genoemd. De patronen hiervan kunnen zijn: مَفْعَلٌ, مَفْعِلٌ of مُفْعَلٌ.

وَقُل رَّبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ

En zeg: “Mijn Heer, laat mij op waarachtige wijze binnengaan.” (17:80)

خَالِدِينَ فِيهَا ۚ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا

Zij zullen daarin eeuwig verblijven. Wat een prachtige verblijfplaats en woonplaats. (25:76)

Deze gratis cursus Arabisch is nu afgelopen. De volgende les zal, in shā’ Allah, gewijd zijn aan de drieletterige werkwoordsvorm فَعَّلَ in het Arabisch. Het Al-Dirassa Instituut biedt u de mogelijkheid om op een toegankelijke manier Arabisch te leren met een gekwalificeerde docent. Bent u geïnteresseerd, neem dan gerust contact met ons op.