Namen van tijd en plaats in het Arabisch

Inleiding tot de naam van tijd en plaats: اِسْمُ الْمَكَانِ وَالزَّمَانِ

1. De naam van plaats drukt de plaats uit waar de handeling van het werkwoord plaatsvindt.
2. De naam van tijd drukt het moment of de gelegenheid uit waarop deze handeling plaatsvindt.
3. Deze namen volgen doorgaans een van de onderstaande patronen.

Patroon مَفْعِلٌ

• مَجْلِسٌ: een bijeenkomst
• مَنْزِلٌ: een bestemming / een verblijfplaats
• مَسْجِدٌ: een moskee
• مَشْرِقٌ: het oosten

Patroon مَفْعَلٌ

• مَذْهَبٌ: een weg / een rechtschool
• مَقْتَلٌ: een slagveld / een plaats van overlijden
• مَطْلَعٌ: een tijdstip of plaats van opkomst
• مَجْمَعٌ: een ontmoetingsplaats / een samenkomst

Patroon مَفْعَلَةٌ

• مَقْبَرَةٌ: een begraafplaats
• مَشْئَمَةٌ: de linkerzijde

Wanneer de harakah van de tweede stamletter in de onvoltooide tijd een ḍammah draagt, zoals in يَفْعُلُ, volgt de naam van tijd of plaats doorgaans het patroon مَفْعَلٌ.

Voorbeeld:

مَقْتَلٌ - يَقْتُلُ

Doden / een slagveld of een plaats van overlijden.

Wanneer de harakah van de tweede stamletter in de onvoltooide tijd een kasrah draagt, zoals in يَفْعِلُ, volgt de naam van tijd of plaats doorgaans het patroon مَفْعِلٌ.

Voorbeeld:

مَجْلِسٌ - يَجْلِسُ

Zitten / een bijeenkomst of vergadering.

Soms volgt de naam van tijd of plaats het patroon مَفْعِلٌ, ook wanneer de tweede stamletter van de onvoltooide tijd een ḍammah draagt.

Voorbeelden:

• مَسْجِدٌ = يَسْجُدُ - سَجَدَ: een moskee
• مَشْرِقٌ = يَشْرِقُ - شَرَقَ: het oosten
• مَطْلِعٌ = يَطْلُعُ - طَلَعَ: een plaats van opkomst
• مَغْرِبٌ = يَغْرِبُ - غَرَبَ: het westen

Het meervoud van deze twee patronen volgt, zowel voor mannelijke als vrouwelijke woorden, doorgaans het patroon مَفَاعِلُ.

• Enkelvoud: مَسْجِدٌ: een moskee
• Tweevoud: مَسْجِدَانِ: twee moskeeën
• Meervoud: مَسَاجِدُ: moskeeën

• Enkelvoud: مَقْتَلٌ: een slagveld
• Tweevoud: مَقْتَلَانِ: twee slagvelden
• Meervoud: مَقَاتِلُ: slagvelden

Het passief deelwoord مَفْعُولٌ van afgeleide werkwoorden kan eveneens als een naam van plaats of tijd worden beschouwd.

Voorbeelden:

• مُدْخَلٌ - أَدْخَلَ: een ingang
• مُقَامٌ - أَقَامَ: een verblijfplaats
• مُصَلَّى - صَلَّى: een gebedsplaats
• مُنْقَلَبٌ - اِنْقَلَبَ: een plaats van terugkeer
• مُسْتَوْدَعٌ - اِسْتَوْدَعَ: een opslagplaats / een bewaarplaats

Voorbeelden van namen van plaats en tijd in de Heilige Koran

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍ

Voorwaar, Wij hebben de Kinderen van Israël op een eervolle verblijfplaats gevestigd. (10:93)

وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا

Wij zullen jullie slechte daden uitwissen en jullie een eervolle plaats laten binnengaan. (4:31)

لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَسَوْفَ تَعْلَمُونَ

Voor iedere aankondiging is er een vastgesteld tijdstip en een vastgestelde plaats. En spoedig zullen jullie het weten. (6:67)

فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ

Er is voor jullie een verblijfplaats en een bewaarplaats. (6:98)

يُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ

Hij zal hen zeker een plaats laten binnengaan waarmee zij tevreden zullen zijn. Voorwaar, Allah is Alwetend en Zachtmoedig. (22:59)

قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ

Zeg: “Niemand zal mij tegen Allah kunnen beschermen en buiten Hem zal ik nooit een toevluchtsoord vinden.” (72:22)

وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ

En voor jullie is er op aarde een verblijfplaats en levensgenot voor een bepaalde tijd. (7:24)

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ

En wie is onrechtvaardiger dan degene die verhindert dat in de moskeeën van Allah Zijn Naam wordt genoemd? (2:114)

Deze gratis cursus Arabisch is nu afgelopen. De volgende les zal, in shā’ Allah, gewijd zijn aan de naam van het instrument in het Arabisch. Het Al-Dirassa Instituut biedt u de mogelijkheid om op een toegankelijke manier Arabisch te leren met een gekwalificeerde docent. Bent u geïnteresseerd, neem dan gerust contact met ons op.